Megalieten - Indeling en terminologie

De verscheidenheid aan vormen leidt soms tot spraakverwarring...

Menhirs

Menhir bevat de Bretonse woorden 'men' (steen) en 'hir' (lang).

Dolmen, ganggraven, hunebedden...

De naam 'dolmen' of 'stenen tafel' is samengesteld uit
de Bretonse woorden 'dol' (tafel) en 'men' (steen). 

Dolmen hebben strikt genomen slechts 1 deksteen, in Ierland noemt men ze portal tomb. Mogelijk waren ze nooit met een heuvel bedekt. Opstellingen met meerdere dekstenen, zoals ganggraven, worden ook veelal dolmen genoemd.

Ganggraven, in het Frans allée Couverte, in het Engels passage tomb of passage grave, bestaan uit een lange gang, veelal nog overdekt met een heuvel van aarde of stenen.
Indien de heuvel uit breukstenen bestaat spreken we van een cairn.
(vb Cairn de Gavrinis, Morbihan)
Vele ganggraven eindigen op een kamer. De kamer is soms rechthoekig, soms rond, soms kruisvormig. Er kunnen ook kleine zijkamertjes in de gang aangebracht zijn.

De heuvel is meestal omringd door een ring van stenen, kransstenen of kerbstones genaamd.

Courttombs zijn een Ierse variant met een omwalde 'voorhof'.

Ganggraven overdekt met een aarden heuvel noemt men tumulus.
(bv Tumulus de Kercado, Carnac). Dit kan verwarring oproepen omdat de term tumulus ook gebruikt wordt voor aarden grafheuvels zonder stenen binnenwerk, zoals deze uit de ijzertijd.
Barrow is de Engelse benaming voor een aarden grafheuvel. De meeste 'barrows' dateren uit de 'bronstijd'.

Een langgraf, of long barrow, is een langwerpige tumulus.
Langgraven zijn strikt genomen geen megalithische monumenten, daar ze geen stenen binnenwerk bevatten. Vele langgraven behoren tot de oudste monumenten.

Hunebedden zijn een variant van de ganggraven. De ingang bevindt zich aan één van de zijkanten. Hunebedden komen voor in het noorden van Nederland en Duitsland.

'Henges'

Henge betekent hangende steen. Het bekende voorbeeld hiervan is Stonehenge (G.B.). De steenconstruktie van Stonehenge staat binnen een cirkelvormige aarden omwalling. Andere cirkelvormige omwallingen, zelfs zonder stenen, worden ook henges genoemd. Bijvoorbeeld de Durrington Walls, nabij Stonehenge.

Terug naar boven - Ouderdom (= volgende pagina)